Spelen met woorden, zinnen en teksten

Wat is er nodig om tot leesbegrip te komen? En hoe kun je dit bereiken? Lees de informatie en ga aan de slag met de oefeningen en spelletjes. Veel plezier!

Allereerst is een vlotte verwerking van woorden, zinnen en teksten nodig om een tekst beter te begrijpen. Als een leerling nog aan het decoderen is, dus de letters tot woorden maken en de woorden tot zinnen, doet dat een groot beroep op het werkgeheugen. Daarom is het vloeiend kunnen lezen een vereiste om aan het begrijpend lezen te kunnen beginnen. Hiermee bedoel ik dus niet: het maken van vragen bij een tekst. Nee, ik bedoel hiermee vooral het praten over een tekst vanuit bijvoorbeeld je eigen ervaring, denkvragen stellen, van moeilijke woorden de betekenis achterhalen, synoniemen bedenken bij woorden uit de tekst en zo kan ik nog wel even doorgaan. Oefen dus met lezen, lees veel voor en zorg dat het leesplezier wordt ontwikkeld en vergroot.

Naast het vloeiend lezen hebben kinderen een goede woordenschat nodig om gesproken taal en geschreven teksten beter te kunnen begrijpen. Hiervoor is het nodig dat er van jongs af aan al voorgelezen wordt, met de kinderen wordt gepraat over verschillende onderwerpen, indrukken op worden gedaan tijdens buiten spelen, wandelen, autoritjes enzovoort. Praat met de kinderen en leer ze over deze wereld. Zo kunnen ze later hun eigen kennis gaan koppelen aan informatie uit bijvoorbeeld teksten.

Tips:

Wat daarbij leuk en nuttig is om te doen: schrijf moeilijke woorden met hun betekenis op een groot blad, hang het op een zichtbare plaats en gebruik het woord zo vaak als je maar kan.
Zorg verder ook voor boeken en informatie uit verschillende bronnen over een onderwerp. Hierdoor wordt de woordenschat sneller uitgebreid doordat de kinderen koppelingen binnen dezelfde context kunnen maken.

Tenslotte is het belangrijk dat kinderen zich bewust worden van de waarde van het taalgebruik en zinsbouw. Daarom hieronder 3 oefeningen/spelletjes die hier aan kunnen bijdragen.

Nog meer tips en gratis download

Speel met woorden.

Als je bijvoorbeeld het woord VIS neemt en je verandert de V in de P dan verandert onmiddellijk de betekenis van het woord. Hoed – Huid – Zuid enz. Leuk oefeningen voor jonge kinderen.

Speel met zinnen.

Neem een zin. Verander de woordvolgorde van de zin. De betekenis kan opeens helemaal anders zijn. Bijvoorbeeld: Moeder gaf Liesje straf. Of Liesje gaf moeder straf. Zie je het voor je? Kinderen vinden dit soort oefeningen vaak heel leuk omdat er hele rare situaties kunnen ontstaan.

Speel met teksten -> verander een woord in de eerste zin. Wat verandert er mee? Herschrijf en leer!

Voor deze oefening kun je een werkblad downloaden. Lees de tekst. Verander in de eerste zin een woord. Kijk wat je in de volgende zin moet veranderen en in de zinnen erna. De tekst wordt opeens helemaal anders. Op deze manier zien kinderen dat het gebruik van woorden en de manier waarop zinnen worden geschreven van alles kan doen met een tekst.

Voorbeeld van de opdracht Spelen met teksten